Στοχαστικός, ευαίσθητος, αυθεντικός & ανθρώπινος!
Ο Γιώργος Γιώτσας ανήκει στη γενιά των σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων που συνδυάζουν τη λογοτεχνική ευαισθησία με τη βαθιά παρατήρηση της ανθρώπινης εμπειρίας. Μέσα από τη γραφή του εξερευνά θέματα ταυτότητας, μνήμης και εσωτερικών συγκρούσεων, δίνοντας φωνή σε χαρακτήρες καθημερινούς αλλά πολυδιάστατους. Το ύφος του είναι άμεσο και στοχαστικό, με έμφαση στη δύναμη της λεπτομέρειας και της ατμόσφαιρας, στοιχεία που καθιστούν το έργο του αναγνωρίσιμο και ουσιαστικό.
Με σταθερή παρουσία στον χώρο του βιβλίου, ο Γιώργος Γιώτσας συνεχίζει να εμπλουτίζει τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία με έργα που προσκαλούν τον αναγνώστη σε ειλικρινή διάλογο με τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του και εγώ προσωπικά τον ευχαριστώ από καρδιάς γιατί δίνει αξία με την “παρουσία” του στο συγγραφικό μου στέκι.
- Αν μπορούσες να μιλήσεις με τον 16χρονο εαυτό σου ως συγγραφέας, ποιο από τα βιβλία σου θα του έδινες να διαβάσει και γιατί;
Ως έφηβος έψαχνα να βρω διέξοδο σε πολλά πράγματα (άλλα σωστά και άλλα λάθος) και νιώθω ευγνώμων στους γονείς μου Μαρίνα και Νίκο που μου μετέδωσαν την αγάπη για τα βιβλία και το διάβασμα -και βρήκα την πιο όμορφη, ουσιαστική και ζεστή διέξοδο από όλες όσες είχα, να ταξιδεύω μέσα από τις σελίδες σε κόσμους φαντασίας αλλά και ρεαλισμού με την ασφάλεια που σου προσφέρει ένα βιβλίο. Σήμερα είμαι 43 χρονών, έχω διαβάσει πολλά βιβλία και έχω αρκετά ακόμη που θέλω να διαβάσω, εκτός από τις νέες κυκλοφορίες. Για να απαντήσω στην ερώτηση σου, θα έδινα στον 16χρονο εαυτό μου να διαβάσει “Το ξεχωριστό παιδί” (εκδ. Bell), για να καλλιεργήσει μέσα του την ενσυναίσθηση, να πιστέψει στην ελπίδα, και να κατανοήσει πως ο αγώνας στη ζωή μας είναι καθημερινός.
- Πιστεύεις πως το γράψιμο είναι περισσότερο πράξη εξωτερίκευσης ή
κάθαρσης για σένα;
Μέσα από το γράψιμο μπορείς να δεις τον εαυτό σου όπως θα ήθελες να είναι, να δεις ότι διορθώνεις τα λάθη του παρελθόντος, ότι ζεις κάτι που πάντα ονειρευόσουν. Από την άλλη μέσα από το γράψιμο μπορείς να δεις την Νέμεση σου, απέναντι σου ή ακόμα και μέσα στον ίδιο σου τον εαυτό, μπορείς να δεις την κοινωνία χωρίς παρωπίδες, μπορείς να ψιθυρίσεις, να μιλήσεις, να ουρλιάξεις… Οπότε, από αυτή την σκοπιά, μπορούμε να πούμε ότι το γράψιμο είναι και τα δύο, πράξη εξωτερίκευσης αλλά και κάθαρσης. Για εμένα ως Γιώργο το γράψιμο είναι πολλά περισσότερα. Είναι η φωνή μου και η φωνή ανθρώπων που δεν μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν. Είναι ανάσα. Είναι ελπίδα. Είναι εκείνο το ταξίδι και εκείνη η διαφυγή που ονειρευόμουν ως έφηβος.
- Διάλεξε ένα από τα βιβλία σου και πες μας σε ποιο θα ήθελες να είσαι ο κεντρικός ήρωας του και για ποιο λόγο;
Θα ήθελα να είμαι ο Ηλίας στο “Ξεχωριστο παιδί”, πριν διαλύσει την οικογένεια του και βρεθεί απέναντι σε εκείνο το τρομακτικό δίλημμα που του θέτει η Νατάσσα στο μπαρ. Θα ήθελα να μπω στα παπούτσια του ανθρώπου αυτού και να τον βοηθήσω.
- Τι σε ώθησε να γράψεις το «Ξεχωριστό παιδί» και πώς διαχειρίστηκες την ευαισθησία ενός τόσο ιδιαίτερου θέματος όπως ο αυτισμός;
Αρχικά να μοιραστώ μαζί σας αυτό: Αισθάνομαι πως το να είμαι γονιός σε ένα παιδί με αυτισμό, στην πραγματικότητα με άλλαξε· Θέλω κάθε μέρα να γίνομαι καλύτερος άνθρωπος, σας το γράφω με το χέρι στην καρδιά. Θέλω να είμαι εκεί για το παιδί, και καλλιεργώ την ενσυναίσθηση μου για όλους τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις. Στα λιγότερο σημαντικά πάλι, με έκανε αν μου επιτρέπετε, καλύτερο και ως συγγραφέα. Γιατί αν μιλήσουμε για τα βιβλία τώρα, γράφω με ψυχή. Γράφω με καρδιά. Για “Το ξεχωριστό παιδί”, ως πατέρας παιδιού στο φάσμα του αυτισμού, αλλά ταυτόχρονα και ως έμπειρος συγγραφέας, η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισα ήταν να αποστασιοποιηθώ από την ιστορία, παρουσιάζοντας όλα όσα βιώνουμε καθημερινά εμείς και αρκετές οικογένειες. Ήταν αρκετά δύσκολο και γεμάτο ρίσκο.
Εν τέλει πέτυχα πιστεύω έναν συνδυασμό, με το βιβλίο να έχει πολλά βιωματικά στοιχεία από την μία, αλλά ταυτόχρονα ο ήρωας να είναι ένας «κόντρα ρόλος» σε εμένα, όπως σημείωσε πολύ σωστά ο εκδότης των εκδόσεων Bell Χάρης Νικολακάκης. Τη στιγμή που σας γράφω τις γραμμές αυτές, “Το ξεχωριστο παιδί” έχει τιμηθεί με το βραβείο “Καλύτερο βιβλίο της χρονιάς” (Athens Voice) και έχει διακριθει στα “10 καλύτερα ελληνικά μυθιστορήματα” (Public book awards) όπως και στα “5 καλύτερα βιβλία τρόμου” (Βραβεία Everlies). To σημαντικότερο όλων, είναι και ο λόγος για τον οποίο το έγραψα: Ευαισθητοποίησε, κινητοποίησε ανθρώπους. Έδωσε ελπίδα σε ανθρώπους. Γονείς με παιδιά στο φάσμα μου στέλνουν μηνύματα. “Σε ευχαριστούμε γιατί νομίζαμε πως ήμασταν μόνοι”. Και εγώ τους ευχαριστώ που επικοινώνησαν, συγκινούμαι και λέω σε κάθε τόνο: Δεν είστε μόνοι! Είμαστε μαζί.
- Σε μια εποχή συνεχούς τεχνολογικής υπερφόρτωσης, πώς διατηρείς ζωντανή την παραδοσιακή σχέση συγγραφέα-αναγνώστη;
Παραμένω άνθρωπος. Δεν αφήνω το διαβρωτικό κύμα των social media να επηρεάσει τον τρόπο που φέρομαι. Όποιοι έχετε έρθει σε παρουσιάσεις βιβλίων, έχουμε μοιραστεί χαμόγελα, αγκαλιές, δάκρυα, συζητήσεις, ελπίδες. Είμαι ο Γιώργος και δεν θα επιτρέψω στην τεχνολογική υπερφόρτωση να αλλάξει το ποιος είμαι. Είχα και την τύχη να μεγαλώσω τη δεκαετία του 90′ χωρίς κινητά και social media, έτσι οι βάσεις είναι γερές. Όσον αφορά το βιβλίο –και ιδιαίτερα το καλό βιβλίο- πάντα θα έχει θέση σε κάθε εποχή. Οπωσδήποτε έχει θέση στην (τεχνολογική) εποχή που ζούμε. Βοηθάει στην ισορροπία της ζωής μας. Η πανδημία πιστεύω βοήθησε τους ανθρώπους να διαβάσουν περισσότερο. Πολλοί άνθρωποι διαβάζουν ανεξαρτήτως. Το σίγουρο είναι ότι η λογοτεχνία διαχρονικά επιβιώνει και βρίσκει τα μέρη να ευδοκιμεί.
- Υπάρχει κάποιο βιβλίο που σε “στοίχειωσε” τόσο ως αναγνώστη, ώστε να σε επηρέασε στη γραφή χωρίς να το καταλάβεις αρχικά;
Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι άνθρωποι αρχικά, είναι ότι η συγγραφή, όταν την κοιτάς από μακριά, ή μέσα από ταινίες κλπ. φαίνεται πολύ cool, ότι έχει πλάκα να είσαι συγγραφέας και όλα αυτά. Η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική, τουλάχιστον για έναν συγγραφέα που θέλει να γράψει κάτι καλό. Η συγγραφή είναι σκληρή δουλειά. Και αυτό που βάζεις πάνω από όλα μέσα σε αυτή τη δουλειά, είναι αυτό που ξέρεις. Οπότε τα βιβλία που έχεις διαβάσει, όσα ξέρεις για αυτά, σε επηρεάζουν είτε το καταλαβαίνεις είτε όχι. Στα πρώτα μου βήματα ήμουν σαφώς επηρεασμένος από συγγραφείς όπως ο Κίνγκ, ο Καμί, αργότερα από την Ούρσουλα Λε Γκεν, και το γράφω με καμάρι αυτό, γιατί 15 χρόνια μετά, έχω μια δική μου φωνή, δυνατή, κρυστάλλινη και ξεχωριστή.
- Ποια είναι η πιο σιωπηλή, αλλά καθοριστική στιγμή στη συγγραφή ενός βιβλίου σου;
Στο τέλος της δεύτερης ή τρίτης γραφής, όταν ζητάω βοήθεια από κάποιον, είτε είναι beta reader, είτε επιμελητής, είτε ένα μέλος της οικογένειας μου. Εκεί πρέπει να είμαι προετοιμασμένος να αντιμετωπίσω “βεβαιότητες” που ήταν αυταπάτες, να είμαι προετοιμασμένος να δουλέψω ξανά. Παλαιότερα φοβόμουν να ζητήσω βοήθεια, γιατί ανησυχούσα πως αν το έκανα, θα σήμαινε πως ο ίδιος είχα με κάποιον τρόπο αποτύχει. Τώρα καταλαβαίνω πόσο σημαντικό είναι να παραδέχεσαι πως δεν είσαι παντοδύναμος, αλλά ένας ακόμα άνθρωπος με ατέλειες, και πως με βοήθεια από ανθρώπους που εμπιστεύεσαι, μπορείς να πετύχεις τα όνειρα σου.
- Έχεις αισθανθεί ποτέ πως ένα κείμενό σου σε ξεπέρασε, πως έγραψες κάτι που δεν περίμενες από τον εαυτό σου; Αν ναι, πες μας σε ποιο βιβλίο συνέβη αυτό ή σε ποιο γραπτό σου.
Όχι, δεν έχω αυταπάτες μεγαλείου. Αυτό δεν αναιρεί ότι νιώθω μεγάλη χαρά για βιβλία όπως “Το κουτί”(εκδ. Bell, 2020), “To μακρύ σοκάκι” (εκδ. Λυκόφως 2021, β’ έκδοση 2022), “Το ξεχωριστό παιδί” (εκδ. Bell, 2024) και το “Μικροί διασώστες” (Stop Heart attack project, 2025) τα οποία άγγιξαν πολλούς αναγνώστες.
9. Πώς διαχειρίζεσαι την “επικινδυνότητα” της αλήθειας όταν γράφεις κοινωνικά φορτισμένα θέματα όπως είναι το βιβλίο της τελευταίας σου έκδοσης «To ξεχωριστό παιδί» που αγγίζει το θέμα του αυτισμού;
Η “επικινδυνότητα” της αλήθειας“ είναι υπαρκτή και γνωρίζω ανθρώπους που περιμένουν να λιθοβολήσουν από το πληκτρολόγιο τους κάποιον που προσπαθεί να ευαισθητοποιήσει για τόσο φορτισμένα θέματα. Δεν τους βλέπω τους κακόβουλους ανθρώπους. Βλέπω τους αναγνώστες που ευαισθητοποιούνται, τους γονείς, τους θεραπευτές, τα ίδια τα ξεχωριστά παιδιά που έχουν αγκαλιάσει το μυθιστόρημα και το νόημα του. Το “ξεχωριστό παιδί” είναι ένα βιβλίο όπου συνειδητά δεν προσπάθησα να το κάνω ηθικοπλαστικό, δεν ωραιοποίησα, ούτε δαιμονοποίησα καταστάσεις, έγραψα αυτό που είναι, όπως τουλάχιστον το αντιλαμβάνομαι ως Γιώργος, έτσι ώστε ο κάθε αναγνώστης να βάλει το μυαλό του και τη φαντασία του να φορτίσουν… και να αφουγκραστεί τη δική του αλήθεια. Σίγουρα ένας αναγνώστης με ενσυναίσθηση θα κατανοήσει καλύτερα την αναπηρία του αυτισμού -και όχι μόνο- όπως και την έννοια της αποδοχής.
- Αν μπορούσες να συνεργαστείς συγγραφικά με έναν καλλιτέχνη οποιουδήποτε είδους (μουσικό, ζωγράφο, σκηνοθέτη), ποιος θα ήταν και τι έργο θα δημιουργούσατε μαζί;
Πάντοτε ήθελα να συνεργαστώ με τον αγαπημένο Έλληνα κομίστα Νικόλα Στεφαδούρο. Φέτος έζησα αυτή τη συνεργασία καθώς σε δικά μου κείμενα και του πιστοποιημένου διασώστη Γιώργου Κούτσικου, ο Νικόλας Στεφαδούρος εικονογράφησε και μοιράστηκε την εμπειρία του, και δημιουργήσαμε το παιδικό βιβλίο “Μικροί Διασώστες” που μπορείτε να βρείτε στο www.stopheartattack.gr
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην αγαπημένη συνάδελφο Βούλα Γκεμίση για τη φιλοξενία.
“Εγώ σε ευχαριστώ Γιώργο! Εύχομαι καλή δημιουργική συνέχεια σε κάθε συγγραφικό σου βήμα & εμείς θα είμαστε κάπου εδώ να απολαύσουμε ακόμα ένα αναγνωστικό ταξίδι!”
****
Ακολουθήστε το Γιώργο Γιώτσα & την συγγραφική του πορεία επικοινωνώντας μαζί του ΕΔΩ!
